Recz – a small town on the hill, at left bank of Ina river. Around there are 3 remains of Wends castles. In the place there are remains of fortified walls built in Middle Ages as well as two gates: Choszczynska and Drawska – all are in good shape. There is also worth to see Gothic bricked St. Catharine Church.
Pomorze Zachodnie: Recz
Birds in West Poland in 1992
3 Libellen ( Odonata, Dragonflies)
Inleiding
De omgeving van
Recz heeft met zijn gevarieerd landschap veel te bieden. Onvervuilde beken,
visvijvers, bronnetjes, leemputten en moerassen wisselen elkaar af. Het is dan
ook niet verwonderlijk dat het gebied veel, vaak zeldzame libellen herbergt.
Jammer genoeg
is er op het zoka niet echt intensief naar libellen gekeken. We zullen dan ook
heel wat, vooral algemene, soorten gemist hebben. Waarschijnlijk komt dit
doordat alle waarnemingen 'bijvangsten' van algemene- of plantenexcursies zijn.
Het vangen en determineren van kleine juffersoorten kost dan al snel te veel
tijd. Een echte libellenexcursie is niet gehouden, hoewel dat gezien de
temperatuur zeer verkoelend zou zijn geweest. Toch geven de waarnemingen een
goed beeld van de grote afwisseling aan libellen in dit stukje Polen.
1 Oosttak van de Drawa, ten zuiden
van Crepa
2 Visvijver-complex ten Noord-Oosten
van Recz, tevens kampplaats
3 Groot ven ten Noorden van Recz,
langs de weg Recz-Inskó
4 Vijver-complex ten zuiden van Recz,
aan de weg Recz-Choszczno
5 Westtak van de Drawa, ten oosten
van Drawno
6 Oud loofbos
Op slechts twee
plaatsen is intensief gevangen: bij de Drawa en bij de visvijvers vlak bij het
kamp. Zie de tabel op de volgende bladzijde voor de resultaten.
Vooral boven de
oosttak van de Drawa blijken veel zeldzame libellen te vliegen. De Drawa is één
van de schoonste en onaangetaste rivierlopen van Polen. Het is een van de
laatste plaatsen in het land waar zalm kuit schiet. Drie excursies zijn per
trein naar dit unieke gebied vertrokken. Het dal met zijn essenbossen en
(verwaarloosde) hooilandjes en de snelstromende rivier die zich over een
zandbedding door het geheel slingert heeft veel mensen de mooiste excursie van
het zoka opgeleverd. De vele honderden Calopteryxen (beide soorten) die
onophoudelijk over je hoofd vlogen maakten het beeld compleet. Ook de
gaffellibel, kleine tanglibel en de beekrombout zijn soorten van onvervuilde,
zuurstofrijke, snelstromende beken met een zandbodem. Alle vijf de soorten zijn
in Nederland zeldzaam tot zeer zeldzaam en gaan nog steeds achteruit. Ook in
Polen, waar de watervervuiling nog steeds toeneemt, zullen deze soorten
achteruit gaan. Samengevat kun je zeggen dat de drawa zeer belangrijk voor
libellen is en aan vrijwel alle soorten van de 'libellengemeenschap van
onaangetaste rivierbovenlopen' plaats biedt. De status van Nationaal Park die
dit gebied in 1990 kreeg zal er hopelijk voor zorgen dat dit zo blijft.
In de
visvijvers rond de kampplaats zelf waren in augustus 1992 niet alleen veel
zwemmende en dopende jeugdbondertjes te vinden maar ook enkele zonderlinge
figuren die zich gewapend met net en tabel zoveel mogelijk aan die andere
jeugdbonders onttrokken. Hoewel sommige kampdeelnemers het niet helemaal konden
bevatten ("je bent toch op kamp om uit te rusten van het zomerfestival, en
niet om achter veel te snelle of stekende beesten aan te rennen") waren
zij veel gelukkiger met een Sympetrum Fonscolombii dan met een video-camera. En
terecht, want de libellen op het kampterrein zijn zeer de moeite waard. Door
het ontbreken van stromend water zijn de hier gevangen soorten heel anders dan
langs de Drawa. Het stilstaand water met veel oever- en waterbegroeiing leverde
maar liefst 6 sympetrum-soorten op. De zwervende heidelibel en de
bandheidelibel zijn in Nederland (zeer) zeldzame immigranten, die alleen in
warme zomers wat meer voorkomen. De overige libellen komen ook hier algemeen
voor boven grotere wateren. Toch kom je zoveel soorten vrijwel nooit boven één
plas tegen. Het is wel duidelijk dat de vijvers in hun huidige, extensieve vorm
een grote betekenis voor libellen hebben.
3.1 Tabel vangsten libellen
|
Latijnse
naam - Nederlandse naam¯ vangplek® |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
|
Calopteryx virgo -
bosbeekjuffer |
> |
|
|
|
|
|
|
Calopteryx splendens
- weidebeekjuffer |
> |
|
|
|
|
|
|
Sympecma fusca -
bruine winterjuffer |
|
|
|
|
|
1 |
|
Lestes sponsa -
gewone pantserjuffer |
|
x |
|
|
|
|
|
Platycnemis pennipes
- breedscheenjuffer |
x |
|
|
x |
x |
|
|
Ischnura elegans -
lantaarntje |
|
x |
|
|
|
|
|
Enallagma
cyathigerum - watersnuffel |
x |
> |
|
|
|
|
|
Aeshna cyanea -
blauwe glazenmaker |
x |
x |
|
|
|
|
|
Aeshna grandis -
bruine glazenmaker |
x |
x |
x |
|
|
|
|
Gomphus
vulgatissimus - beekrombout |
x |
|
|
|
|
|
|
Ophiogomphus cecilia
- gaffellibel |
10 |
|
|
|
|
|
|
Onychogomphus
forcipatus - kleine tanglibel |
1 |
|
|
|
|
|
|
Somatochlora
metallica - metaalglanslibel |
x |
x |
|
|
|
|
|
Libellula fulva -
bruine korenbout |
1 |
|
|
|
|
|
|
Orthetrum
cancellatum - gewone oeverlibel |
|
x |
|
|
|
|
|
Sympetrum danae -
zwarte heidelibel |
|
x |
|
|
|
|
|
Sympetrum flaveolum
- geelvlekheidelibel |
x |
x |
|
|
|
|
|
Sympetrum
fonscolombii - zwervende heidelibel |
|
x |
|
|
|
|
|
Sympetrum
pedemontanum - bandheidelibel |
x |
x |
|
|
|
|
|
Sympetrum sanguineum
- bloedrode heidelibel |
|
x |
x |
|
|
|
|
Sympetrum vulgatum -
steenrode heidelibel |
x |
x |
x |
|
|
|
De overige
vangstplekken hebben aanzienlijk minder waarnemingen opgeleverd. Dit komt
vooral door de (zeer) korte tijd dat hier gevangen is. De wateren ten zuiden en
noorden van Recz zien er op het eerste gezicht geschikt uit en zullen dan ook
heel wat soorten libellen bergen. Dit geldt niet voor de west-tak van de Drawa
bij Drawno. De rivier was hier gekanaliseerd en enigszins vervuild. We hebben
hier dan ook maar één soort gevangen. De breedscheenjuffer leeft overigens wel in
zuurstofrijk, niet al te vervuild water. Blijkbaar is niet de waterkwaliteit,
maar de kanalisatie de beperkende factor voor de andere beeksoorten.
Opvallend is de
vangst van een bruine winterjuffer in een oud loofbos. Zoals zijn naam al
aangeeft begint deze soort in februari met vliegen. Eind juli start een nieuwe
vliegperiode, die tot december kan doorlopen. Winterjuffers overwinteren als
libel (dus niet als larf), de oorzaak van hun vreemde vliegtijden. Wat deze
winterjuffer midden in een loofbos, ver weg van water en open ruimtes deed zal
altijd wel een vraag blijven. In Nederland is Sympecma fusca een zeldzame en
achteruitgaande soort van vennen en laagveen, die soms boven heidepaadjes en
tussen bosjes vliegt. Waarnemingen van exemplaren die in loofbossen terecht
zijn gekomen worden echter niet vermeld.
|
4 Insektenn
|
4.2 Dagvlinders
R N K L
1 Geelsprietdikkopje
2 Groot dikkopje x x
3 Koninginnepage x x
4 Citroentje x x x
5 Gele luzernevlinder x x x x
6 Oranje luzernevlinder x x
7 Klein koolwitje x x x x
8 Groot koolwitje x x x x
9 Klein geaderd witje x x x x
10 Boswitje x x x
11 Resedawitje x
12 Gehakkelde aurelia x x x
13 Atalanta x x x x
14 Landkaartje x x x
15 Dagpauwoog x x x x
16 Kleine vos x x
17 Distelvlinder x x
18 Rouwmantel x x
19 Kleine parelmoervlinder x x x x
20 Grote pa-relmoervlinder x x x x
21 Keizersmantel x x x
22 Duinparelmoervlinder x x
23 Adippevlinder x x
24 Zilver vlek x
25 Zilver maan x x
26 Pallas parelmoervlinder x x
27 Kleine vuurvlinder x x x
28 Violette parelmoervlinder x x x
29 Bruine vuurvlinder x x x x
30 Grote vuurvlinder x x x
31 Morgenrood x x
32 Icarusblauwtje x x x x
33 Bruin blauwtje x x
34 Eikepage x x x
35 Hooibeestje x
36 Bont zandoogje x x x
37 Koevinkje x x x x
38 Bruin zandoogje x x x x
39 A-r-g-us-vli-n-der x x
40 Da-m-b-o-rd-je x x x
4.3 Zweefvliegen
R N K L
C-hr-ys-o-g-a-s-ter so-ls-t-i-a-lis
C-hr-ys-ot-o-xum bi-ci-n-c-tum x x
C-hr-ys-ot-o-xum ca-u-tum x
C-hr-ys-ot-o-xum fe-s-t-i-vum x
Cheilosia carbonaria x x
C-h-ei-l-o-sia i-m-p-r-es-sa x x x
C-h-ei-l-o-sia m-ut-a-b-lis
C-h-ei-l-o-sia p-agana x
Didea alneti x x
Didea intermedia x
Epistrophe grossulariae x
Epistrophe melanostoma x
Epistrophe melanostomoides x
Episyrphus balteatus x
Eristalis abusivus x x x
Eristalis arbustorum x x x
Eristalis horticola x x
Eristalis intricarius x x
Eristalis nemorum x x
Eristalis pertinax x x x
Eristalis rupium x x
Eristalis sepulchralis x
Eristalis tenax x x
Helophilus hybridus x x x
Helophilus pendulus x x
Helophilus trivitatus x x x
Leuzona lucorum x x
Melangyna umbellatatum x
Metasyrphus corrolae x
Metasyrphus luniger x x
Myatropa florea x x x
Platycheirus albimanus x
Platycheirus fulviventris x x x
Platycheirus peltatus
Pyrophaena rosarum x
Scaeva pyastri x
Scaeva selenetica x x
Sericomyia silenitus x
Sphaerophoria scripta x
Syritta pipiens x x x
Syrphus ribessi x x x x
Syrphus vitripennis x
Volucella pellucens x x x
Volucella zonaria x x
Xylota coruleiventris x
Xylota meigeniana x
Xylota nemorum x
Xylota segnis x x
4.4 Overigen
R N K L
Blaaskopvliegen
Sicus ferruginues
Conops flavipes x x
Conops quadrifasciatus x x
Conops strigatus x x
Psychopala rufipes x x x
Dazen
Chrysops caucutiens 1
Chrysops viduata 8 1
Haematopota pluvialis 5 2
Haematopota subculindrica 1 15 1
Haematopota crassicornis 4
Heptatoma pellucens 1
Haematopota scutellata ? 1
Hybomitra montana 2 1
Hybomitra muehlfeldi 1
Tabanus autumnalis 1
Tabanus bromius 4 1
Roofvliegen
Cerdistus geniculatus x
Choeradus gilvus x
Eutolmus rufibarbus x
Lasiopogon cinctus x x
Machimus setosulus x x
Neoitamius socius x
Dansvliegen
Empis livida x
Snavelvliegen
Rhagio tringarius x
Wapenvliegen
Stratiomys singularis x
Sluipvliegen
Tachina fera x x
Tachina grossa x
Tachina magnicornis x
Kaart 1.1 Ligging Recz in Polen
Kaart 1.2 Omgeving Recz en Kampterrein
Kaart 1.2 Omgeving Recz en Kampterrein
Pierre vd Wielen
- JNM Bialowieza 1998
- Libellen van Biebrza en Bialowieza zoka JNM 1998
- Vogels van Biebrza en Bialowieza zoka JNM 1998
- Vlinders van Biebrza en Bialowieza zoka JNM 1998
JNM Recz Pommeren 1992
- Voorwoord 1992
- 3.1 Birds Recz 1992
- 3.1 Insecten Recz 1992
- 3.1 Dagvlinders Recz 1992
- 3.1 Butterfly Recz 1992
- 3.2 Amfibians Recz 1992
- 3.3 Dragonfly Recz 1992
- 3.3 Mammals Recz 1992
- 3.4 Slideshow Recz 1992
- 3.5 polenbackw97
- 3.6 polenbackw97
- Reisverslagen van Stichting Wolka
- Vogels van Biebrza en Bialowieza Avifauna Groningen mei 2001 .
- Ecotourist services Biebrza en Bialowieza 10 t/m 18 mei 2003.
- Ecotourist services Biebrza en Bialowieza 1 t/m 5 oktober 2003.
- Stichting Wolka Reisverslag Polen 27 april – 6 mei 2001.
- Stichting Wolka Plantenlijst 27 april – 6 mei 2001.